Teatr i młodzież

W murach Teatru Cieszyńskiego zostały w tym roku przygotowane dwa szeroko zakrojone projekty mające na celu edukację teatralną młodzieży z polskiej i czeskiej strony granicy. Teatr i Szkoła oraz Klub mladého divadelníka, bo to o nich mowa, mają na celu edukować wrażliwego i świadomego widza, a także zachęcać młodych ludzi do odwiedzin teatru w Czeskim Cieszynie. 

Zobaczyć teatr od podszewki

Program Teatr i Szkoła ma być realizowany poprzez nawiązanie partnerstwa między Teatrem Cieszyńskim w Czeskim Cieszynie a szeregiem szkół zarówno polskich, jak i czeskich. W ramach takiego partnerstwa (docelowo trwającego kilka lat) młodzież weźmie udział w szeregu zajęć: będzie miała okazję uczestniczyć w lekcjach i warsztatach teatralnych prowadzonych przez aktorów; odbędzie wizyty studyjne w pracowniach teatralnych; będzie uczestniczyć w próbach analitycznych oraz scenicznych realizowanych spektakli; a także obejrzy premiery, a po nich włączy się w panele dyskusyjne i spotkania z twórcami.
Jak zapowiadają organizatorzy, w planie są również warsztaty dziennikarskie uczące młodych krytyki teatralnej. Co ciekawe, w przyszłości w ramach repertuaru Teatru Cieszyńskiego mają być także przygotowywane przedstawienia dedykowane młodzieży członkowskiej programu Teatr i Szkoła. 

Wychować świadomego widza

Jak zaznaczają organizatorzy, celem powołanego programu jest inwestowanie w budowanie świadomego i współpracującego ze sobą społeczeństwa, w którym sztuka nie tylko upiększa życie, a przede wszystkim rozwija osobowość młodego człowieka na poziomie indywidualnym oraz zbiorowym i stwarza warunki do zrozumienia własnej tożsamości.
„Młodzież wychowana do mądrego korzystania z kultury oraz odróżniania destrukcyjnych i konstruktywnych elementów kultury sama będzie w stanie tworzyć kulturę opartą na wyższych wartościach. Pedagogika teatru stanowi określoną formę działań, poprzez umożliwienie młodym ludziom otwarcia się na treści i estetykę poprzez ich własne, osobiste doświadczenia, praktyczne przeżywanie spotkania ze sztuką teatralną, operującą słowem, muzyką, obrazem. Pedagogika teatralna ma ponadto wyposażać młodych ludzi w narzędzia do realnego wpływu na przyswajane treści, na głębsze i świadome przeżywanie i doświadczanie kultury wysokiej” – czytamy w piśmie nadesłanym przez organizatorów.
Celem działań programu Teatr i Szkoła ma być także odmłodzenie widowni Teatru Cieszyńskiego, wychowanie widzów oraz zachęcenie potencjalnych odbiorców z polskiej strony granicy do uczestniczenia w życiu teatralnym w Czeskim Cieszynie. 
Fotomigawki z uroczystego podpisania porozumienia między Teatrem Cieszyńskim a Katolickim Liceum Ogólnokształcącym w Cieszynie, które odbyło się 21 maja 2019 r.

Współpraca transgraniczna

Pilotażową szkołą, która już przystąpiła do programu Teatr i Szkoła jest Katolickie Liceum Ogólnokształcące w Cieszynie. Od marca 2019 roku trwają tam pierwsze zajęcia dla młodzieży, a w maju podpisano porozumienie. 
Jak zaznaczają organizatorzy, do programu Teatr i Szkoła mają dołączyć dalsze szkoły podstawowe, ponadgimnazjalne, a z czasem też przedszkola, gdzie oferta będzie dostosowana do wieku dzieci. Teatr i Szkoła otwiera się na współpracę z placówkami nie tylko z terenu Cieszyna, ale i innych polskich miejscowości, np. z Żor. Do podpisania dalszych porozumień między Teatrem Cieszyńskim a szkołami ma dojść jesienią 2019 roku. Brane pod uwagę jest także wejście w partnerstwo z placówkami po czeskiej stronie granicy, co stworzy szansę na pogłębienie transgranicznej współpracy między szkołami. 

Działania dobre dla każdego

Inicjatorką i pomysłodawczynią programu Teatr i Szkoła jest aktorka Sceny Polskiej, Joanna Litwin. Działania głównej koordynatorki wspiera biuro organizacji widowni Teatru Cieszyńskiego. Jak przyznaje Joanna Litwin, oprócz pracy w Teatrze Cieszyńskim od lat współpracuje z młodzieżą, prowadząc kółka i lekcje teatralne. Teraz chciałaby swoje doświadczenia wykorzystać w murach Teatru Cieszyńskiego. – Praca z młodzieżą trwa od początku mojej drogi artystycznej. Dotąd lekcje i warsztaty teatralne prowadziłam m.in. w Liceum Ogólnokształcącym im. W. Roździeńskiego w Sosnowcu i Katolickim Liceum Ogólnokształcącym w Cieszynie, współpracowałam ze szkołą tańca z Będzina i Beskidzką Agencją Artystyczną, gdzie współtworzyłam spektakle, w ubiegłym roku współpracowałam z Akademią Esprit z Ustronia, gdzie finalnym efektem było stworzenie z młodzieżą muzycznego spektaklu, ponadto uczestniczę w obozach artystycznych dla młodzieży – wymienia Litwin.
Program Teatr i Szkoła jest dedykowany dla każdego młodego człowieka. – Tego typu zajęcia są wartościowe nie tylko dla tej części młodzieży, która w przyszłości obierze artystyczne kierunki studiów. Nawet jeśli młodzi pójdą inną drogą zawodową, to spotkanie z teatrem, rozbudzanie wyobraźni i rozwijanie wrażliwości na pewno przyda im się w dalszym życiu – podkreśla Joanna Litwin.
Celem powołanego programu jest inwestowanie w budowanie świadomego i współpracującego ze sobą społeczeństwa, w którym sztuka nie tylko upiększa życie, a przede wszystkim rozwija osobowość młodego człowieka na poziomie indywidualnym oraz zbiorowym i stwarza warunki do zrozumienia własnej tożsamości. Młodzież wychowana do mądrego korzystania z kultury oraz odróżniania destrukcyjnych i konstruktywnych elementów kultury sama będzie w stanie tworzyć kulturę opartą na wyższych wartościach.

Nie uczestniczą, a mogliby

Równolegle pod dachem Teatru Cieszyńskiego został wiosną zainicjowany przez dyrektora Petra Kracika „Klub mladého divadelníka”. Projekt ten, z racji przyznanej dotacji, skierowany jest przede wszystkim do młodzieży kształcącej się po czeskiej stronie granicy. – Jesteśmy na etapie poszukiwania nazwy tej inicjatywy, ale wydaje mi się, że na tę chwilę najodpowiedniejsza będzie „Klub mladého divadelníka”, co w języku polskim znaczy „Klub młodych teatromanów”. Nie chcemy, żeby chodziło tylko o „diváka”, czyli widza, ale by ten młody człowiek był kimś więcej niż widzem i na różne sposoby uczestniczył w życiu teatralnym – mówi Petr Kracik.
Po dołączeniu do Klubu zainteresowany będzie musiał uiścić opłatę członkowską w formie zakupu abonamentu za cztery spektakle. W ramach tego będzie oglądać przedstawienia oraz uczestniczyć w innych zajęciach, np. spotykać się z twórcami, pisać recenzje, włączać się w debaty po spektaklach lub w próby przedstawień. 
Podstawowym celem powołanego Klubu jest wsparcie dostępu do kultury teatralnej. Ta pomoc kierowana jest do młodych ludzi – uczniów z regionu województwa morawsko-śląskiego. Według inicjatorów z Teatru Cieszyńskiego zachętą do uczestniczenia w życiu teatralnym będą: tańsze bilety do teatru w ramach członkostwa w Klubie, pomoc w zdobyciu wejściówek, zorganizowany transport do teatrów w Ostrawie (np. autokarami Teatru Cieszyńskiego) oraz przywożenie teatralnych widowisk do teatru w Czeskim Cieszynie (np. gościnne występy artystów z Pragi). 
– Zakładamy tę inicjatywę, bo widzimy, że młodzi ludzie niekoniecznie lubią szkolne wyjścia do teatru. Raz, że interesują ich inne sztuki i inny rodzaj repertuaru niż proponuje im szkoła, a dwa chcą uczestniczyć w prawdziwym życiu teatralnym, tym wieczornym, premierowym, na który można ładnie się ubrać i integrować z innymi widzami – mówi dyrektor. – Zachętą mają być też niskie ceny biletów. Chcemy zaoferować np. bilet do opery ostrawskiej w cenie biletu do Teatru Cieszyńskiego. Zależy mi, by kieszonkowe młodych ludzi wystarczyło im na bilet do teatru. Marzę, by za te 100 czy 200 koron młody człowiek mógł być codziennie nie w kinie, a w teatrze – dodaje. 

Praska inspiracja

W Pradze z powodzeniem działa już Klub mladých diváků (KMD), który zrzesza uczniów szkół podstawowych i średnich. Na chwilę obecną do Klubu dołączyło już 14 tysięcy młodych ludzi z 400 szkół, a w ciągu sezonu artystycznego młodzi wykorzystują 71 tysięcy wejściówek do różnych teatrów w Pradze. – Kiedy byłem dyrektorem praskiego Teatru pod Palmovkou, długo angażowałem się i rozwijałem tę inicjatywę, a teraz próbuję ją przenieść do Teatru Cieszyńskiego, ale z pewnymi modyfikacjami. Młodzi członkowie naszego Klubu będą bowiem mogli oglądać spektakle nie tylko Teatru Cieszyńskiego, ale i innych scen, np. z Ostrawy czy Pragi – stwierdza Petr Kracik. 
W tym celu konieczne jest nawiązanie partnerstwa między Teatrem Cieszyńskim a teatrami ościennymi. Do pierwszych ustaleń właśnie doszło. – Jestem już po rozmowach z dyrektorami poszczególnych scen i jest zainteresowanie naszą inicjatywą. Na początku maja zorganizowaliśmy wielkie śniadanie w Ostrawie, w którym wzięli udział dyrektorzy ostrawskich teatrów i naszego teatru. Do tego typu inicjatywy nie doszło nigdy wcześniej – podkreśla Kracik.
Podstawowym celem powołanego Klubu jest wsparcie dostępu do kultury teatralnej. Ta pomoc kierowana jest do młodych ludzi – uczniów z regionu województwa morawsko-śląskiego. Według inicjatorów z Teatru Cieszyńskiego zachętą do uczestniczenia w życiu teatralnym będą: tańsze bilety do teatru w ramach członkostwa w Klubie, pomoc w zdobyciu wejściówek, zorganizowany transport do teatrów w Ostrawie (np. autokarami Teatru Cieszyńskiego) oraz przywożenie teatralnych widowisk do teatru w Czeskim Cieszynie (np. gościnne występy artystów z Pragi). 

15 tysięcy potencjalnych odbiorców

Projekt „Klub mladého divadelníka” dopiero raczkuje, a jego pilotażowa edycja ma ruszyć pełną parą w styczniu 2020 roku. – Na chwilę obecną trwają przygotowania, sprawdzamy liczbę odbiorców oraz ich zapotrzebowanie. Już wiemy, że na terenie województwa morawsko-śląskiego uczęszcza do szkół około 15 tysięcy potencjalnych odbiorców naszego projektu – stwierdza Kracik. – Na pewno w każdej ze szkół, w której znajdą się uczniowie zainteresowani członkostwem, będziemy potrzebowali pośrednika – nauczyciela współpracującego z nami przy organizacji i prowadzeniu zajęć teatralnych. Nie wykluczamy, że nasz projekt otworzymy też dla studentów – dodaje. Jak zapowiadają koordynatorzy z Teatru Cieszyńskiego, już jesienią, wraz z rozpoczęciem zajęć lekcyjnych, zostanie rozesłana do szkół z województwa morawsko-śląskiego najnowsza oferta zajęć i spektakli w ramach „Klubu mladého divadelníka”. 
11 / 06 / 2019
Małgorzata Bryl-Sikorska

Czytaj też:

Co o tym sądzisz