„Dášeňka” – spektakl mądry i uroczy

„Co człowiek musi przede wszystkim dać swojemu pieskowi? a) kości, b) obrożę, c) miłość” – to pytanie testu dla najmłodszych umieszczonego w programie teatralnym przedstawienia „Dášeňka” Teatru Lalek z Ostrawy, które otworzyło 7 listopada 17. Festiwal Teatrów Moraw i Śląska. Każdy widz, który widział to przedstawienie – czy to dziecko, czy dorosły – już wie, że jedyną poprawną odpowiedzią jest „c”.

Któż z nas, gdy był dzieckiem, nie chciał mieć psa? Zapewne większość młodych widzów, którzy zasiedli we wtorkowe przedpołudnie na widowni Teatru Cieszyńskiego, ma takie marzenie. A ci, którzy takiego pragnienia nie mają, pewnie są już w posiadaniu ukochanego czworonoga. Jednak o psie nie marzą przecież tylko dzieci. W dzisiejszych niepewnych czasach, gdy relacje międzyludzkie są wystawiane na poważną próbę i wartości zaliczane do tzw. kapitału społecznego znajdują się w kryzysie, często okazuje się, że najwierniejszym kompanem jest pies. On ucieszy się zawsze, gdy zobaczy nas w drzwiach. I nieważne czy wyszliśmy tylko na minutę w celu opróżnienia skrzynki na listy, czy też nie było nas miesiącami. Jego ciepły, włochaty grzbiet jest na wyciągnięcie ręki. Niezmiennie wierny i szczery w wyrażaniu swoich emocji, wrażliwy i oddany. Pewnie dlatego większość z nas tak bardzo kocha psy. A „Dášeňka” w wykonaniu lalkarzy z Ostrawy właśnie opowiada o tej niezwykłej i wspaniałej więzi między człowiekiem a psem. Niech nie zwiedzie nas średnia wieku festiwalowej widowni na tym przedstawieniu, która wyniosła około dziesięć lat. „Dášeňka” to przedstawienie mądre i urocze, które niezależnie od wieku każdemu widzowi dostarczy wielu wzruszeń i doskonałej zabawy. 
Mała suczka Dášeňka podporządkowała sobie trzech dorosłych mężczyzn.
Scenariusz przedstawienia Teatru Lalek z Ostrawy bazuje na książce dla dzieci „Dášeňka, czyli życie szczeniaka” autorstwa czeskiego pisarza Karla Čapka, który tworzył w pierwszej połowie XX wieku. Autor opisał życie suczki Dášeňki od momentu jej narodzin aż do chwili, gdy stała się na tyle duża, że mogła trafić w ręce nowego właściciela. Książka wzbogacona jest ponadto w ilustracje autorstwa samego Čapka i między innymi z nich dowiadujemy się, że tytułowy piesek jest białym foksterierem szorstkowłosym. Dramaturg Karel František Tománek oraz reżyser spektaklu Marek Zákostecký doskonale zaadaptowali ten tekst na scenę teatralną. Oto trzech trochę gapowatych mężczyzn znajduje pod drzwiami tajemnicze pudełko. Wtem okazuje się, że niespodziewana przesyłka zaczyna skomleć. Zaglądają do środka i… I tak rozpoczyna się ich wielka przygoda budowania relacji z psem, a że o chowaniu czworonoga nie mają zielonego pojęcia, często pomocny okazuje się Głos Przyrody, który podpowiada, co i jak należy zrobić. 
Oto trzech trochę gapowatych mężczyzn znajduje pod drzwiami tajemnicze pudełko. Wtem okazuje się, że niespodziewana przesyłka zaczyna skomleć. Zaglądają do środka i…
Twórcy postawili na umowność i prostotę, zawsze najlepiej sprawdzające się w teatrze lalek. Marek Zákostecký zdecydował, że w postaci trzech mężczyzn wcielą się aktorzy, zaś animacji zostanie poddana lalka białego foksteriera. Niech to, jak mistrzowsko była animowana lalka psa, poświadczą wykrzyknienia dzieci na widowni: „Proszę pani, ten szczeniak jest żywy!”, „O! On się rusza!”, „Możemy go zabrać?!”. Dášeňka miała kilka odpowiedników lalek – najpierw była to mała biała kulka (szczeniak), a wraz z rozwojem akcji fabularnej animowane lalki stawały się coraz większe. Karel Čapek w trzeciej części swojej książki zamieścił zabawne bajki dla Dášeňki. Stylizowane na legendy historyjki z przymrużeniem oka opowiadają, jak na świecie pojawił się pies czy w jaki sposób zrodziła się więź między psem a człowiekiem. Zespół Teatru Lalek z Ostrawy przedstawił te historie w formie teatrzyku cieni, w którym od czasu do czasu ku uciesze dzieci „wyrastały” ni stąd, ni zowąd głowy aktorów z twarzami powykrzywianymi różnymi komicznymi minami. Ostatecznie klimat przedstawienia zbudowały rytmiczne kompozycje muzyczne autorstwa Matěja Kroupy w wykonaniu trzech aktorów z akompaniamentem grającej na żywo kapeli „Foxtrotterier”. 
Dawno nie widziałam tak dobrego przedstawienia teatru lalkowego jak „Dášeňka”. To nie tylko przedstawienie dla dzieci. Spektakl rozbawi i wzruszy również widzów dorosłych. Natomiast przede wszystkim powinni rzecz obejrzeć wszyscy psiarze.
„Dášeňka”, Karel Čapek, Karel František Tománek i Marek Zákostecký, reż. Marek Zákostecký, premiera: 27 stycznia 2017, Teatr Lalek w Ostrawie, prezentacja podczas 17. Festiwalu Teatrów Moraw i Śląska, 7 listopada 2017, Teatr Cieszyński w Czeskim Cieszynie.   
08 / 11 / 2017
Małgorzata Bryl-Sikorska

Czytaj też:

Co o tym sądzisz